Heumensoord buddies

On 22 November 2015 by Carolien Geurtsen

HeumensoordFacebookvriend D vraagt me per pb (privé  bericht) of ik vrijdag met hem mee wil rijden om een deel van de groep mensen te bezoeken die gedurende twee weken hier in Houten in Sporthal de Wetering verbleven. De Crisisopvang voor Vluchtelingen die van 72 uur uitgroeide tot twee weken. Een tijd waarin naast veel negatieve en soms ronduit haatzaaiende geluiden omtrent hun komst ook al snel het aanbod van eerste levensonderhoudsspullen op gang kwam. De meeste mensen arriveerden met blote voeten op slippers en een klein plastic tasje.

Het duurde toen enkele dagen voordat duidelijk werd dat aanbod van vrijwilligers zowel in aantallen als activiteiten ontplofte en de WelkomWinkel en de Facebook pagina Welkom in Houten om alles ook digitaal te stroomlijnen een feit waren.
Gedurende die twee weken is bij veel Houtenaren een betrokkenheid ontstaan die voort bleef duren, ook terwijl ‘onze’ groep tijdelijk naar Leek overgebracht werd om vervolgens voor een groot deel door te reizen naar het nieuwe nog in aanbouw zijnde zeer grote Heumensoord tentenkamp bij Nijmegen.

D gaat vrijwel iedere week. Vertrek om 08.30 uur sharp en aanvang terugtocht 16.00 uur. Meestal rijden er wat andere mensen mee en op de terugweg vrienden mee terug om een paar dagen bij een van de inmiddels bevriende Houtense gezinnen te logeren.
Behalve tijd om bekenden te zien, samen thee te drinken en te horen hoe het gaat, geeft hij dan ook een uur Nederlands aan een groep zeer leergierige en gemotiveerde mannen.

Op Heumensoord verblijven relatief veel hoogopgeleide vluchtelingen uit Syrië. Een enkeling heeft de weg naar de nabijgelegen universiteit al weten te vinden. Veel anderen willen volgens de vrijwilligers op Heumensoord ook graag onderwijs volgen. De asielzoekers hebben niets te doen zolang ze nog op hun procedure in Nederland moeten wachten en dat kan wel een halfjaar duren. De universiteit verwacht tientallen belangstellenden.

De reeks start met acht colleges over onderwerpen als geschiedenis, Nederlandse samenleving, (internationale) wet- en regelgeving en migratie.
Elsevier 18 november

AD 18 11 15
Ik kijk even in mijn agenda en zeg dan gelijk ja. Zelf ben ik nog niet eerder geweest maar wel blijven meelezen en af en toe schrijven in de oude, niet opgeheven Houtense en de nieuw ontstane communicatie pagina’s op Facebook.
Ik heb wel allang begrepen dat het ze zwaar valt.
Niet alleen de massaliteit (nu 2800 mensen uit Syrië, Albanië, Iran, Pakistan en vele van andere etnische afkomst) maar ook het gebrek aan privacy (grote tenten met kleine afgescheiden slaapruimtes zonder deuren die door meerdere families gedeeld worden), de hygiëne die zeer te wensen overlaat: in de was- en toiletblokken, zonder wc-papier of zeep (wel op rantsoen verkrijgbaar maar zeeppompen zouden echt niet misstaan) en de afgelopen 20 dagen geen warm water= geen warme douches of goed wassen kunnen.

De eerste herfststorm vorige week, naar Nederlandse begrippen nog een kleine voorbode van wat komen kan, deed het kamp letterlijk en figuurlijk schudden en de volwassenen en veel kinderen hebben die nacht amper geslapen. De angstige berichten in de Facebook groep en pogingen om gerust te stellen door mensen uit Amsterdam, Utrecht, Houten, Nijmegen en ander plekken in NL, wisselden elkaar in snel tempo af.
Ter plaatse leek zo van een afstand uit de berichten niemand aanwezig om zich bezig te houden met geruststelling en praktische ondersteuning. Niet vertrouwd met de tenten waar doorwinterde kampeerders als ikzelf al hun hart in vastgehouden zouden hebben door het piepen van de frames en het klapperen van de zeilen. Zeker gold dat voor al oververmoeide, door geluidsoverlast slecht slapende en veelal door de reis hierheen en hun eigen specifieke ervaringen traumatiseerde mensen.
Het COA had gezegd dat het veilig was en daar moesten ze het mee doen. Dat Zaandam met in ieder geval op het oog gelijksoortige tenten die dag wel ontruimd was, deed het gevoel van onveiligheid geen goed. Ondertussen klonken er die hele nacht sirenes van af en aan rijdende brandweer en politie vanwege de stormschade die er in de buurt ontstond. Begrijpelijk, maar zonder uitleg ter plaatse niet echt bijdragend aan een veilig gevoel. #understatement

Ik vond het uitermate zorgelijk wat ik allemaal las, ook dat er geen warm water zou zijn in de vrouwendouches,  een ziek kindje met epileptische aanvallen waarvan het de moeder niet lukte om goede hulp van artsen te krijgen, haar van kastje naar muur zwervend relaas was hartverscheurend. Gastvrouwen, – mannen, moest ik gelijk denken.
Maar ik wilde het ook allemaal met eigen ogen zien voordat ik me een mening en of oordeel vormde. Ook wel snappend dat dit een geïmproviseerd uit de grond gestampt kamp was/is en tegelijk dus ook heel blij met dát er opgevangen wordt, bed/bad/brood voorzieningen, hoe basic ook (één nieuwe onderbroek per persoon, en nee geen WelkomsWinkel). Maar tevens gingen leegstaande kantoorpanden en bungalow parken zoals Otterloo door mijn gedachten als veel kleinschaliger tijdelijke opvang.

Ook wilde ik graag de mensen weer ontmoeten waar ikzelf gedurende hun verblijf in Houten wat meer contact mee had gehad. Mijn hart ging uit naar de jonge 18 jarige vrouw E die samen met haar vader en nog twee anderen bij mij in de auto hadden gezeten. * Zie ook tespi’s en baklava vluchtelingen en toveren.

Gewapend met een rugzak (ik wist inmiddels dat het nog een behoorlijke tippel is van de parkeerplaats naar de ingang en de receptie van Heumensoord) met knuffels (dank Hanny), wat zakken pepernoten, pakjes jus’d orange, pakjes theezakjes, thermossen koffie en bekers en wat kleur- en tekenspullen voor de kinderen stapte ik de auto in. We zouden nog één iemand ophalen et on y va.
Onderweg werd ik ingepraat om niet al te veel te schrikken van de omstandigheden – dat had ik me al voorgenomen- , verboden te fotograferen (jeez)  – en of ik mijn paspoort bij me had voor de toelatingsprocedure. D zei glimlachend dat hij nog nooit zoveel zijn paspoort heeft gebruikt in zijn leven als de laatste weken 😉

We werden opgewacht door F van wie we tevens de officiële geregistreerde visite zouden zijn, en kregen na 15 minuten lopen en noteren van onze paspoort gegevens, onze toegangsbadges en vervolgden onze weg naar het ‘witte’ kamp _naast groen en paars -verbonden net de teneskaart kleuren) waar we onze ander vrienden zouden ontmoeten en D zijn taalles zou geven.

Tegelijk met ons kwamen er 3 jonge mensen aan die ik zelf  gelijk al catagoriseerde als vrijwilligers die iets leuks met kinderen komen doen( door al het spelmateriaal wat ze bij zich hadden), en al wachtende begon ik een praatje te maken, liever gezegd vragen te stellen.
Zij vertelden hoe moelijk het was geweest om toestemming te krijgen om iets te ondernemen of initiëren in Heumensoord. Een had zich al weken geleden opgegeven voor vrijwilligerswerk maar nog steeds niets gehoord, net zoals D trouwens net in de auto had verteld. Hij zou in de loop van dag voor het eerst e-mails van het STIP hierover ontvangen. Officiële molens malen langzaam. Ze was blij dat ze zich bij dit intiatief had kunnen aansluiten.
Ik zou ze later nog zien. ‘s middags bleek er tevens een groots aangepakte speelmiddag georganiseerd te zijn door studenten van de Radboud Universiteit. Een van de begeleidsters zei vol verbazing dat ze nog nooit zo’n uitzinnige enthousiast reagerende groep kinderen had gezien als deze pakweg 40. Een van onze Syrische vrienden zei haar: dat komt omdat dit het eerste is in 20 dagen wat voor ze georganiseerd is. Pas na twee uur spelen zou het volume van blijde gillende steemmen wat afnemen, moe als ze werden, maar ze bleven doorspelen.

Superblij werd ik daarvan, ook van hoe zij een appel at
DSC_2673 - how to eat an apple
en ook van:

  • Er is sinds twee dagen een bibliotheek op het terrein
  • vanaf januari kunnen de kinderen naar school
  • de universiteit gaat hoorcolleges aanbieden
  • Er komt warm water uit de douches
  • Er wordt een klimspeeltuin voor de ingang gemaakt
  • Er is in Nijmegen gisteren een goed verlopende ondersteunende welkomsdemonstratie geweest waar ook veel bewoners van Heumensoord met een Thank You Nijmegen aan deelnamen.
  • Vanuit de vrijwilliggers wordt er sinds gisteren via de Facebook Refugee groep een aanspreekpunt prsoon of twee per tent systeem ontwikkelt na een zeer terechte oproep: Hoe kunnen we zorgen dat ook de mensen zonder Facebook en die géén Engels spreken zich kunnen uitspreken en vragen wat ze nodig hebben.
  • Er is een Humans in Heumensoord pagina opgericht, met de bedoeling om regelmatig interviews met bewoners te plaatste en kansen te scheppen  (moeizaam omdat het niet op het terrein mag en niet iedereen dat zomaar durft. Logisch, maar dat gaat goed komen, chapeau!)Allemaal door vrijwilligers.
    God wat kan de COA (lees overheid en beleidsmakers) nog veel leren…
    Please do.

Dit is zo’n onvolledig en subjectief door mijn ogen en hart verslag.
Het was heerlijk om E en de anderen te zien, om Nederlands (zij) en Arabisch (ik) te oefenen met de kinderen, wat leren ze snel. Twee mensen van de beveiliging kwamen toen een praatje maken en vertelden hoe blij ze waren voor de bewoners dat er bezoek kwam. Een van hen vertelde hoe hij in 1994 in dezelfde situatie had gezeten, gevlucht uit Irak, en met zijn familie op een dag wat verloren door Wageningen liep, om binnengeroepen te worden door een mevrouw die in haar tuintje aan het werk was. Ze kregen thee en wat lekkers, raakten aan de praat en bevriend en zijn dat altijd gebleven. Het sluit zo aan bij wat ik om me heen zie en zelf ook ervaar…

*Ik pleit voor buddies – team up met een vluchteling/s/gezin

Geweldig om met T via de ABC app 3D in Damascus rond te kunnen kijken; om stralende gezichtjes te zien; om nieuwe mensen te ontmoeten; om getuige te mogen zijn van een krankzinnig leuke sport en spel middag, kinderen die door het dolle heen waren, ouders die opgelucht rondliepen om hun kinderen te filmen; geweldig om volwassenen mee te zien touwtje springen en zaklopen, om de koffie te delen en om thermos, theezakjes en bekers achter te laten bij E en haar vader als remedie tegen de plastic bekertjes en op rantsoen cultuur, en om haar te vragen zorg te dragen dat knuffels en lekkers en tekenspullen goed terecht zouden komen.
E wil het onderwijs in. Over twee weken komt ze een paar dagen logeren. D waarschuwt me om geen dingen in de ochtend te plannen. Ze slapen zo slecht en kort hier (in Heumensoord), in Houten bij de families slapen ze bij, soms wel tien uur per nacht lang.
No problem. Dat lange slapen dan.

Wat steeds terug blijft komen is het gesprekje met H die uigelaten op C afloopt en haar omhelst met een ‘what a great surprise, I did not know you were coming’.
Ik zie een perfect perfect Engels Amerikaans pratende vroegwijze tiener van elf die me beleefd een hand geeft. Hij zakt even naast me in de bank en eet wat pepernoten na eerst beleefd geweigerd te hebben. Ik complimenteer hem met zijn amazing near native English. Op NBC TV geleerd zegt hij.
Ik heb dan inmiddels al met enkele Syriërs Turks gesproken, blij verbaasd waren ze om in die taal hun verhaal te kunnen doen. Oók over de clashes met mede moslims door wie ze in Istanboel gevraagd werden waarom ze niet meededen aan de Ramadan vasten periode. Waarop F me zegt wat hij toen ook tegen hun zei. Ik eet ja, en drink af en toe alcohol, maar ik ben ben rein van hart, ik heb een schoon geweten, dat vind ik belangrijk van mijn geloof.
Ik vraag aan de elfjarige H of hij misschien ook Turks spreekt en dan komt er een heftig nee schuddende reactie, no no, Turkish no good. Ik schrik van de intensiteit en vraag voorzichtig een beetje door. Daar heb ik bijna blub blub blub gedaan, hij mimiekt het beeld van kopje onder gaan en verdrinken. Voor de kust begaf onze boot het en heb ik drie uur in zee gelegen, I was so so scared”.
Hij rent weg, flexibel, veerkrachtig, zelfredzaam en gelukkig, op het eerste en tweede gezicht.

Dan raak ik in gesprek met A, die straks met ons mee terug zal rijden. In Syrië is hij kapper van beroep én 3e jaars rechtenstudent. Hij knipt hier in de gangpaden haren van de mannen en hoopt na een jaar Nederlands studeren hier zijn rechtenstudie af te kunnen maken.
Hij vertelt me dat hij bezorgd is over de toenemende spanningen onderling. Het is me dan al opgevallen dat er geen gastvrouwen, – heren, aanspreekpunten of vrijwilliers te zien zijn in de recreatiezaal of elders, alleen beveiliging. Iedere dag zijn er ruzies, zegt hij, over de meest onbelangrijke dingen, zoals de zender waar de televisie op staat, of iemand die binnen rookt, maar dat krijg je met zoveel mensen in een kleine ruimte. Hij is bang dat het uit de hand gaat lopen.
In deze soort tijdelijke opvang krijgen mensen nog geen toelages, het kleine beetje geld wat sommigen nog hebben raakt op, er kan geen geld opgenomen worden omdat hun paspoort ingenomen is. Ook T, die me 3D Damascus liet zien, vraagt zich af hoe dat zal gaan als mensen die nu nog spanningen wegroken geen geld meer hebben om dat te bekostigen. Blij als hij is dat er in ieder geval warm water uit de douches komt, vraagt hij me naar hoe media in Nederland werken en of verhalen in de Media over Heumensoord iets zouden kunnen bewerkstelligen in beslissingen door overheden, over het kamp waar ze nu inzitten. We praten door over de kracht van Social Media als Twitter en zelfs Facebook die soms zeer effectieve gevolgen heeft, viral gaat om dan via de Oude Media als kranten en Televisie of heel direct soms de glazen te doen rinkelen op plekken waar beslissingen genomen worden. Ik vertel hem over Bungalowpark Otterlo wat gebruikt gaat worden voor tijdelijk onderdak en in zijn ogen groeit het verlangen. Hij is alleen en weet, vrouwen en kinderen eerst, gezinnen hebben voorrang.

Aan de zijkanten van de recreatiezaal zitten mannen en vrouwen die hun telefoon opladen, velen met bezorgde gezichten en vermoeide ogen, vaak in gesprek met in het thuisland achtergebleven familieleden of op nieuwssites kijken naar de laatste ontwikkelingen. Want gelukkig is er redelijk toereikende Wifi.
Ik vraag E hoe het nu met haar moeder en zusje in Syrië is. Ze zegt me: They are a little more safe now. Ik sluit even kort mijn ogen en denk aan de laatste ontwikkelingen, denk ‘omg voor hoe lang nog’.

Het afscheid was innig maar nooit voor zo lang als met hun geliefden, levend of dood/
Ik word samen met H afgezet bij het station en we rennen naar de betaal automaat om een kaartje voor hem te kopen naar zijn broer die in Zwijndrecht woont. Mét verblijfsvergunning, al jaren.Hij verheugd zich enorm op het weerzien en het eten van ‘thuis’. Hij heeft na een vorige keer de trein missen, het zekere voor het onzekere genomen en een hele broekzak vol met losgeld bij zich. We hebben n0g twee minuten voor de trein komt en haasten ons al het kleingeld in de automaat to gooien, dan blijkt hij veel 5cent muntjes te  hebben én precies gepast, maar die laatste lust de automaat niet. Ik gooi mijn tas om om met passende munt te betalen en hij kiept de ongebruikte 5ct muntjes in mijn brillekoker en haast zich naar boven, naar het perron. Buddies, we all need buddies.

Refugees in Netherlands – Nijmegen Facebook pagina

Collegereeks voor vluchtelingen Heumensoord – 18 november Elsevier

Humans of Heumensoord Facebook Pagina

Honderden mensen protesteerden in Nijmegen tegen vreemdelingenhaat 21 november Gelderlander

Tenten Heumensoord ontruimd vanwege storm 18 november AD

Vluchtelingen met elkaar op de Vuist 3 november AD.nl 

School in aanbouw Heumensoord 21 oktober De Gelderlander

Studenten HAN houden 21 dec FunFestvoor vluchtelingen – 21 november gelderlander.nl

Heumensoord is no Good NRC 14 oktober 2015

Opvang Heumensoord niet humaan genoeg De Gelderlander 21 november

Vluchteling dreigt uit mast te springen op Heumensoord – 18 november Omroep Gelderland

moed in schoenen

en nee, ik ben opgehouden om de vaak zeer stuitende reacties onder bovengenoemde artikelen te lezen. Ik ga voor het goede, anders zinkt de moed ook mij in de schoenen.



4 Responses to “Heumensoord buddies”

  • Martine

    Ontzettend mooi en goed verwoord en geschreven
    Ben zelf een paar keer op Heumensoord geweest
    Om spullen te brengen en om gewoon wat te praten
    Zouden veel meer mensen moeten doen….maar goed oordelen van af de bank thuis is helaas veel makkelijker

    • Dank je wel Martine, wat een mooi compliment, drie eigenlijk, en wat fijn dat je ook geweest bent en gaat. Want ja, vanaf de bank kán het ook zo lekker ver van het bed blijven en gevormde meningen onwankelbaar worden. Nogmaals dank voor je feedback

  • Marjan

    Mooi geschreven. Ik ben nog niet in het kamp geweest maar ik leef zo met de mensen mee en door jouw verhaal krijg ik ook een beter beeld van hoe het daar is.

    • Dank je wel Marjan, als ik daar inderdaad ook maar een beetje aan bij kan dragen, een beter beeld, dan vind ik het al helemaal geweldig. Ik wilde al langr gaan maar het liefst met mensen die al eerder geweest waen en de weg wisten, en dat is gelukkig gelukt, zeker een aanrader want het is zo groots en best wel overweldigend, maar het wordt zó gewaardeerd

Leuk om te horen wat jij er van vind. Alvast bedankt!

  • September 2017
    M T W T F S S
    « Jul    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Subscribe to Blog via Email

    Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

%d bloggers like this: