Sammlung Weltensand, sandscapes, mandala’s en de tijd

On 26 February 2015 by Carolien Geurtsen

Transform yourself into a stranger?
Travel!

It is the only way to renew yourself.

Abu Tammam –
from Sammlung Weltensand, Elvira Wersche

Op bezoek bij vriendin A, en na een heerlijke koffie en het bewonderen van de herininrichting van haar huiskamer en een aantal nieuwe mandala’s die ze heeft hangen, maken we een wandeling in de zon. Om na een overheerlijke lunch volgens plan richting Helmond te rijden, naar de voormalige Cacaofabriek

I am in awe – eerst al van het gebouw zelf. De zaal is stil en leeg en op een lange tafel staan eindeloos veel zakjes, flesjes en schaaltjes, gevuld met allerlei kleuren poeder en soms steentjes, en ik grijp al bijna in een okerkleurig schaaltje poeder voordat ik mezelf terug hou. “Don’t touch I’am Dutch”, schiet er door me heen.
Ik waan me een moment in een marktkraam in Antalya, vol met kruiden en specerijen, het betreffende bakje leek op geelwortel, maar het is zand. Overal zand en steentjes uit de hele wereld, en ik zie steeds meer papiertjes ertussen, met de naam van afkomst, met als eerste Alanya, Turkije die eruit springt, waar ik dat zinnetje Don’t touch I’m Dutch zo vaak plagend heb horen spreken tegen mij.
Vol verwondering loop ik rond en buig voorover. Ik herken plaatsen en landen waar ik zelf geweest ben, waar vrienden vandaan komen of nog wonen of werken. Zowel brandhaarden anno 2015 als ogenschijnlijk doodgewone vakantie bestemmingen.
Behalve door het kleuren en vormen feest voor mijn ogen word ik keer op keer geraakt door de meer symbolische betekenis van de gebroederlijkheid en gezusterlijkheid waarmee al die zakjes en flesjes met dust to dust inhoud zij aan zij staan en liggen… In ruste, gestolde tijdcapsules door de jaartallen waarin ze geraapt zijn die er veelal ook bijstaan, van het moment dat het zand meegenomen en verzameld is. Door Elvira Wersche, de kunstenares zelf, of door een van haar vele vrienden en kennissen uit haar netwerk.

We boffen want terwijl we onze ogen hieraan laven, komt Tom, een van de meesters-strooiers binnen en we raken aan de praat, in een gesprek wat zal leiden tot zeer gepassioneerde uitleg,met alle inns and outs over oorsprong en werkwijze, plaatsen over de hele wereld waar Elvira en haar reisgenoten heen gaan, de initiële aanpak, het ontwerp, de vrijheid en de structuur in het strooien zelf, en het uiteindelijke losdansen van “Kwarts” , het huidige werk, op 29 maart.

Als Elvira en haar man binnenkomen laten we ze alleen om zelf verder rond te kijken. Op dat moment valt me in dat ten minste één van hen de titel van het boek moet weten wat ik me bij tijden probeer te herinneren, en ik loop terug. Op mijn korte uitleg zeggen ze tegelijkertijd, Der Medicus.
Ik haal opgelucht adem. Zo’n tien jaar geleden las ik het in Cappadocië, Turkije en het is ergens aan de rafels van mijn geheugen blijven hangen, dit boek, wat verhaalt  over een reis naar het Oosten door een jonge man uit Engeland die na de dood van zijn ouders aan de pest arts wil worden, en uiteindelijk terechtkomt in Isfahan, Iran en daar in de 12e eeuw onder vermomming als Jood, want Christenen werden niet toegelaten, medicijnen gaat studeren , Ik vond het toen al intrigerend en heb het altijd nog eens willen lezen. Dat gaat er nu van komen.
De aanleiding waarom ik de ingeving kreeg, was een opmerking die Tom, de meesterstrooier, had gemaakt over waar hij Elvira had ontmoet, bij een congres over Geometrie en Islam, dat kon voor mijn gevoel haast niet missen dus. Soms o soms dient mijn geheugen mij juist weer ten zeerste. Terwijl Elvira vertled over de film die ook erg mooi geworden is, zegt ze tegen haar man, dat was toch muziek uit Isfahan die zonet klonk (in de door hem gemaakte geluidsinstallatie die “Kwarts”begeleidt). En ja, knikte haar man, zo is het. Haar ogen lichten op.

Ik heb vervolgens echt een hele tijd lang op de grond gezeten, kijkend naar de figuren van zand in het zand, waar couleure locale uit Nuenen naast een driehoek uit China ligt, en IJsland in de buurt van Iran, en alle strooiers niet alleen hun eigen werk maar ook dat van de medestrooiers herkennen aan de techniek die in kleine details aanwezig zijn, Wonderbaarlijk.

Zo’n jaar of acht geleden ging ik met dezelfde vriendin naar een kerk in Zutphen waar Boeddhistische monniken gedurende enkele dagen een mandala van gekleurd zand maakten op een hele grote tafel. Wij hebben toen de openings ceremonie en het begin daarvan gezien.
Die mandala zou eerst in Amersfoort gemaakt gaan worden maar dat werd verboden door (iemand van?) die kerk, wat iets te maken had met dat het niet zou passen bij het RK geloof, te absurd voor woorden, altijd weer die scheiding maken, uitsluiten, Isfahan of Amerdsoort, het is van alle tijden en plaatsen.
En zo ontstond er terwijl ik daar gisteren op de grond zat meer dan één brug in de tijd, met plaatsen en gebeurtenissen van toen en nu werd alles verweven, wordt alles verweven, en ik verbaasde me over de impact van dat prachtige maaksel en alles eromheen, voor mij ht meest nog al die zakjes, flesjes en schaaltjes, met die briefjes of kaartjes, de stillevens van schoentjes en zeefjes en kwasten, de verhalen die eruit te voorschijn springen.
We contempleerden nog even met Elvira en Tom hoeveel mensen er nog in de zaal passen, om dat grote kunstwerk heen,  op 29 maart, als het op prachtige muziek losgedanst en vermengd en op één hoop gedanst gaat worden, als een extract van het DNA van de aarde. Afgelopen zondag waren er bij de opening 300 mensen, maar die bewogen ook buiten de zaal, dus uiteindelijk zullen dat er minder worden. Een proefopstelling lijkt wijselijk.
Ik kan er zelf helaas niet bij zijn, al was het alleen maar vanwege mijn astma en het fijnstof wat op gaat warrelen tijdens de dans, maar ik ben dan ook bij ERF op locatie in Eefde, Gelukkig wordt het gefilmd door Elvira’s kinderen en is later te bekijken op YouTube. Daar verheug ik me nu al op. wat fijn dat er zoveel tijd was en genomen werd, dank jullie wel!



One Response to “Sammlung Weltensand, sandscapes, mandala’s en de tijd”

Leuk om te horen wat jij er van vind. Alvast bedankt!

  • July 2017
    M T W T F S S
    « Jun    
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31  
  • Subscribe to Blog via Email

    Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

%d bloggers like this: